روز بيعت با امير المؤمنين و نصب او به خلافت ندانسته است . 2 - امام ابو الحسن واحدى ( م 468 ) بعد از ذكر حديث غدير گويد : اين ولايت كه پيغمبر آن را استوار و برقرار داشت ، روز قيامت مورد بررسى و سؤال خواهد بود . « 1 » 3 - حجة الاسلام ابو حامد غزالى ( م 505 ) در كتاب سرّ العالمين « 2 » گويد : علما در ترتيب خلافت و چگونگى تحقق و حصول آن براى كسى كه امر خلافت به او ارجاع شده ، اختلاف كرده‌اند . نظر بعضى از آنان اين است كه خلافت به نص است و دليلشان در اين مسئله قول خداى تعالى است : قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرابِ سَتُدْعَوْنَ إِلى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ، فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْراً حَسَناً وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا كَما تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً . « 3 » ابو بكر بعد از رسول خدا مسلمانان را دعوت به طاعت نمود و آنها دعوت او را اجابت كردند و بعضى از مفسران در تفسير آيهء شريفهء : وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثاً . . . « 4 » دربارهء لفظ « حديث » در آيه آورده‌اند كه پيامبر فرمود : اى حميرا همانا پدر تو بعد از من خليفه است . و زنى نيز به رسول خدا گفت : هنگامى كه ترا از دست داديم ، به چه كسى رجوع نماييم ؟ پيغمبر اشاره به ابو بكر كرد و از جمله امورى كه به منزله نص خلافت ابو بكر دانسته‌اند ، اين است كه او در حيات رسول خدا به جماعت امامت نمود ، و امامت جماعت تكيه‌گاه دين است . اين بود اجمالى از آنچه كه قائلان به نصوص بدان استناد كرده‌اند ، سپس تأويل كرده گويند : اگر على اولين خليفه مىبود ، موجبات فنا و نيستى را براى امّت فراهم مىساخت

--> ( 1 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 387 - 388 . ( 2 ) . در نسبت كتاب به غزالى شكى نيست و ذهبى در ميزان الاعتدال در شرح حال حسن صباح اسماعيلى بدان تصريح كرده و قصه او را از آن نقل مىكند و سبط ابن جوزى هم در تذكرة الخواص 36 بدان تصريح كرده و قسمتى از سخن نامبرده را آورده است . ( 3 ) . فتح 48 / 16 : به اعراب باديه‌نشين كه از جنگ تخلّف ورزيده‌اند ، بگو : به زودى با جنگ با مردى جنگى و دلير فرا خوانده مىشويد . با آنان كارزار كنيد تا اسلام آرند . اگر فرمان بريد ، خدايتان پاداشى نيكو خواهد داد و اگر روى بگردانيد ، چنان كه پيش از اين گردانيده‌ايد ، شما را به عذابى دردناك كيفر مىدهد . ( و ) ( 4 ) . تحريم 66 / 3 : آنگاه كه پيامبر با يكى از زنان خود سخنى به راز گفت . . . ( و )